Aikidoka gaat bij zichzelf te rade

Een liederlijke dag zal het gaan worden, volgens de stagedocent Marc Jongsten (zesde dan) uit Leiden. ‘Wat is er kunstig aan de krijgskunst aikido? Bushido, de erecode van de samoerai, daarin sprak men over dat pen en zwaard één zijn. En dat gaat niet over mooi schrijven. In het Japans is het schrijven van de taal in pictogrammen. Beeldende kunst is het daar. Dat gaat over semantiek, de betekenis achter het woord. Een vorm van dichten, taal in vorm. Dat geeft iets diepers weer en dat is wat wij ook in aikido zoeken. Niet om te vechten, maar het zoeken naar ritme en vorm. De techniek te zien als een kata waar het geheel meer is dan de som der delen. Samenwerken en daarin iets ervaren. Voelen. Voorbij de vorm.’ We starten met de techniek katate dori irimi nage. Graag de voeten over de grond laten slepen en je eigen ritme zoeken. We draaien even lekker non-stop achter elkaar. Licht. Britt en Anoushka moeten het samen voor de klas demonstreren. Te snel. Nogmaals, langzamer. En nog langzamer. Ze bewegen haast sereen deze jonge dames. Marc: ‘Je moet het niet afraffelen. Wacht op de echo van je eigen handeling.’ Hij zet zijn handen als toeter aan zijn mond en roept ECHO. Het galmt door de zaal. We gaan weer aan de slag met elkaar. Rustiger, langzamer dit maal. We moeten leren loskomen van de techniek in het bewegen. De zesde dan leraar zoekt een andere invalshoek om aikido onder de aandacht van het publiek te krijgen. Het is er tijd voor, zo vindt hij zelf. Hij wil graag actie en daarna stilte. Het moet juist fout gaan, zo zegt hij. ‘De bevestiging van het fout is tevens de bevestiging van het goed gaan.’

‘Er is meer Anti-Eng nodig. het gaat om de houding. Iets oproepen waar de ander bang van wordt. Dat proberen te cultiveren. Actie-Rust, Open-Sluit. Het kokyu principe in alles wat we doen. Open schouders. Laag staan. De ‘do’ in aikido is de metafoor van de weg. Vanaf een bepaald niveau gaat aikido van buiten naar binnen. Gaandeweg zakt het dieper in jezelf. Na een paar jaar is daar ook een fysieke verandering te bespeuren. Vanaf de derde dan gaat het steeds meer over gevoelssensaties. De actie verandert dan naar binnen toe. Het is ook de sensatie van het laten vallen. En dat valt mee, of niet mee of tegen… Als je fixeert in een actie, dan loop je vast. In het Westen zoeken de meesten de waarden buiten zichzelf. Aikido is autonomie. Bij jezelf te rade gaan. Spelen met het aikido als sparringspartner. Voelen, soms is de ander een referentie. Het gaat erom steeds meer je eigen autonomie te bewaken.’ We gaan naar katatedori uchi kaiten nage. Lekker in de flow. Je bent zelf het centrum, is de opdracht. We moeten gevoelsmatig registreren waar de partner is. We draaien nu veel in twee groepen. Dat geeft wat meer ruimte. Wel nodig want er zijn minstens veertig aikidoka aanwezig in de warme volle zaal. Wat verderop schakelen we naar ushiro ryo kata dori sokumen irimi nage. Een favoriet van mij, die je niet zoveel tegenkomt op de mat.

We mogen niet bukken. Marc is dik tevreden over wat hij ziet. Hier en daar een kleine tip of aanwijzing. ‘Sommigen van jullie starten alsof bij voorbaat de hele actie gedoemd is om te mislukken.’ Hij kijkt als een zombie in de rondte en naar het plafond. Er wordt hard gelachen vanuit de kant. ‘Je moet eerst jezelf op een lijn zetten. Vlak voor het contact moet je weg wezen. Een nieuw ontmoetingspunt creëren op jouw voorwaarden. Over de lijn openen en bewegen. Niet excentrisch. Werk met je lichaam op één lijn. Organiseer jezelf.’ Als hij met een uke bezig is om iets uit te leggen voor de klas, gaat zijn telefoon. Marc kijkt verschrikt op, kijkt snel naar de klok en rent naar zijn mobiel terwijl hij zijn excuses roept door de klas. Een hilarisch moment. De stokbroden van de bakker zijn klaar en hij stuurt er iemand op uit om ze op te halen. We eindigen met katate dori kokyu nage als cooling down. Er waren behoorlijk wat dan-graden examens dit keer. We begonnen daarom een half uurtje eerder met de passages. De eerste vier kandidaten waren van Aikido Groene Hart: Jan, Jedinja, Jurgen en Tim. Marc kiest er altijd voor om de technieken voor alle examens gelijk te houden. Zo kan het publiek mooi de verschillen zien tussen de niveaus. Het gaat niet zozeer om meer of geheimere technieken, maar om een andere manier: ruimer, verdiepen, frictieloosheid zoeken. Alle vier van onze dojo geslaagd. Ze komen allemaal uit dezelfde wieg, zegt Marc. ‘Ze hebben prima laten zien hoe het moet.’ Een mooi compliment!

2017-09-09T15:01:20+00:00 8 juli, 2017|Nieuws|