Leren werken met de kiemen van Aikido

Alle zwarte banden naar de andere kant van de zaal graag… Verbaasde gezichten: wat gaat hier nu gebeuren? Een heugelijk feit wil ik graag met jullie delen, vertelt Marc Jongsten aan de groep. Een van de leerlingen was jarig en werd  naar het midden van de tatami geroepen. Met grote afwachtende ogen, huh? Iedereen keurig in seiza en de eerste moest naar voren komen, tegenover de jarige. Zo bleek later pas. De opdracht was katatedori kote geashi. Allemaal een keertje en het liefst de vrije val. Dan wordt er ook nog geklapt op zijn verjaardag! Ik was bekend met het fenomeen, vanuit vroegere jaren. Best pittig, kan ik je wel vertellen als je de jarige job bent. De BBQ-stage aan het einde van het seizoen. Er waren drie kandidaten vanuit Aikido Groene Hart die vandaag opgingen voor hun dan-graden examen in Leiden. De warme dag noopte tot rustige bewegingen waar deze zesde dan leraar goed op inspeelde. Vanuit yokomen uchi naar ikkyo omote. “Het gaat om het stellen van prioriteiten. Hoe harde de ene hand duwt, hoe harder de andere hand binnenkomt. Het vereist studie om hier te kiezen. Het gaat natuurlijk om degene die de hand bestuurt en niet zozeer om de hand zelf. Al denk je dat in het begin van je aikido andersom. Je moet de aanvaller zo lang mogelijk in de illusie laten dat hij je gaat raken. Pas op het laatste moment erin en dan de benen wisselen in de actie. Na de entree moet je veilig op je positie kunnen verblijven. Laat jezelf zakken om zo meer druk en verplichting te genereren.”

Na een tijdje oefenen worden we teruggeroepen naar de kant. “Het moet in één keer stil zijn. De stand met een stevige positie op de grond en een goed contact. Als het goed is, voel je een soort na-deining. Het verschil dat jij er eerder bent dan de aanvaller, zorgt voor de balansverstoring. Het is voor jou een fractie van een seconde stil en voor die ander nog niet. In dat gat gaat de techniek door. Omdat we aan het studeren zijn, zal de aanvaller bij gratie van welwillendheid voor jou beschikbaar zijn om te onderzoeken hoe verder. Controleer de heup en de benen. Het gaat in aikido niet zozeer om de nieuwe technieken, maar om het dieper zoeken in het reeds bekende werk. Het verschil tussen beginners en gevorderden wordt bepaald door de aandacht voor de details in de manier waarop je aan het bewegen bent. Precies werken. Niet met het hoofd, dan ziet het er zo uit…” Marc kijkt met grote ogen en expliciete aandacht naar de gepakte hand en daarna in het gelaat van de aanvaller. Die natuurlijk direct zijn vuist richting zijn gezicht laat gaan. Een zachte lachsalvo rolt even door de zaal. Iedereen herkent zichzelf hierin, zo niet nu, dan wel een aantal jaren geleden. “Maar wat dan? Met de correcte motivatie ben je in staat om anders te kijken en te doen. Niet instinctief als een soort oermens, ook niet bedacht, maar iets er tussen in. Het komt uit de buik. Het begint met een gevoelssensatie in de actie. Het heeft een soort toon of klank en een bepaalde kleur, dat is een mooie associatie ermee.”

“De kunst is om de toon om te zetten naar de juiste handeling. De innerlijke toon bepaalt de gewenste vorm. En dan ook nog die toon leren vasthouden in alle handelingen. Het doel is om steeds subtieler te leren communiceren. Geef de aanvaller ruimte om zichzelf te beschermen en vanuit dat contact werk je weer verder. Zo fijntjes. Een super subtiel samenspel. Het is de toon die de muziek maakt. Vroeger in Star Trek was alle mechanisch. Tegenwoordig is alles zacht en met hele lichte piepjes en schuivende bewegingen. Net als in Close Encounters. De muziek en de kleuren die elkaar gaan nadoen. Draadloze communicatie. Samen en zonder de integriteit van de ander te beschadigen. Het leren volgen van de interne logica van de technieken. Een criterium is wel dat we het gevaar blijven creëren. Daar moet je nu juist zijn. Het is als klimmen in een berg: van punt naar punt gaan. Niet ineens springen, dat is gevaarlijk. Punt, contact houden en verplaatsen. Langzaam en betrokken werken. Vooruit kijken naar het volgende punt, anders blijf je in het probleem hangen en kom je er niet voorbij. De actie voor de handeling uit laten gaan. Durf je partner los te laten. Leren communiceren met potentieel. Leren werken met de kiemen van aikido. Die zijn het lastigst want die lijken er ogenschijnlijk niet te zijn. Dat zijn de zaken die niet waarneembaar zijn. Vaag. De toon van binnen moet doorklinken naar buiten waarmee het een kleur krijgt. Die kleur kan zijn: dwingend, verleidend, dominant et cetera.”

We schakelen na de pauze naar de ura waza vorm. “Het leren zoeken naar de optimale verbinding. Achter de ander langs verplaatsen. Dat kan alleen als er een goede verbinding is.” Marc kijkt achter de uke langs nadat hij een entree heeft gemaakt. Hij strekt zichzelf uit en lijkt haast voorover te vallen. Dan schiet hij onder zijn eigen hand en maakt een zichtbare as voor de klas. Hij verdwijnt hij eronder door en de uke valt op de grond. Marc: “Het is lastig want ki kan je niet zien. Het is moeilijk om te bestuderen. De voetafdruk ervan kan je wel zien. Dat is de uitwerking van het effect. Te veel druk werkt gewoon niet. Te weinig trouwens ook niet, dat is te zweverig. Gebruik je voorstellingsvermogen en doe in de eerste instantie net alsof. Het grote geheim is niet de handeling, maar de gaten die ertussen zitten. Die momenten tussen de bewegingen, waar het even stil is, daar zit het wezenlijke.” We ronden af met de examens. Barry mag als eerste voor shodan. Het ziet er goed uit. Lekker beweeglijk, krijgt hij van Marc later terug. Dmitry werkt met een grote en stevig uke op zijn nidan examen. Hij blijft onverstoorbaar, zoals wij hem kennen en keurig rustig en zacht zijn technieken uitvoeren; een mooi examen! Patrique krijgt een uke die opgaat voor shodan. Ze doen om de beurt examen. Express, zo bleek later. Het verschil was goed te zien en hij krijgt van Marc een groot compliment: “Een zeer goed nidan examen. Geen enkele twijfel vanaf de start, rustig, solide en het gemak van de verplaatsingen.”

2018-07-08T10:08:10+00:00 8 juli, 2018|Algemeen, Nieuws, Uncategorized|