Aikido: maximaal effect minimale inspanning

Alweer de laatste les van het zomerrooster. Jan Bloem zou deze les voor zijn rekening nemen. Iemand uit de krijgskunst praktijk en met ook nog een bewegings- en neuro wetenschappelijke achtergrond. Een bijzondere combinatie. Velen waren dan ook zeer nieuwsgierig naar deze les en keken er echt naar uit. Jan geeft aan bijna alle martial arts wel beoefend te hebben. Hij geeft les aan Politie, Defensie en traint b.v. anti-terreur eenheden. De centrale uitdaging in zijn werk is : hoe een maximaal effect te bereiken in de krijgskunst met minimale inspanning. En: als het echt spannend wordt, werken de technieken dan nog? Een krachtig kerel, stevig, geaard en compact. Zo’n negentig kilo vertelt hij later in de les aan zijn uke voor de klas. Het publiek heeft zijn aandacht, maar kijkt ook nog wel wat afwachtend. De warming up is een bijzondere waar hij iedereen laat rollen met speciale oefeningen om zowel het brein als het lichaam te activeren. Als hij het voordoet hoe om te rollen, krijgt iedereen een eerste indruk van het gemak, de soepelheid en zijn vrije beweeglijkheid. De ludieke oefeningen vereisen een complexe hand en voet coördinatie waarbij het brein zeker niet passief is. Dan in suwari waza elkaar vastpakken en omtrekken, een soort kote gaeshi, maar het maakt niet zo uit hoe je elkaar vastpakt, zegt Jan. Sommigen wachten op het initiatief van de ander om te rollen; de wat meer ervaren aikidoka blijven door bewegen door snel te wisselen.

Dan gaan we beginnen, zo lijkt het in ieder geval want ineens is iedereen er met zijn volle aandacht bij. Jan laat wat zien vanuit een Russische fysieke interactie. Het speelveld van sterk en kracht. “Als er veel tijd is, dan is sterker de oplossing. Als de ander fysiek sterker is, dan moet het fysiek naar een andere niveau: de structuur. De juiste houding om de techniek te lanceren geeft optimale kracht overdracht. Als je deze actie weet te verstoren dan haal je dat uit zijn verband. De ander moet dan bewegen. Zoek daarin het uiterste van de structuur waardoor je werkt naar een balansverstoring.” De gastdocent loopt heel relaxed rond, vraagt of mensen het verschil voelen hier en daar, geeft aanwijzingen en loopt weer naar het midden. “Het gaat om het principe om zo snel mogelijk grip te krijgen op de structuur.” Jan schakelt naar een staande techniek waar de vingers worden gepakt en buigt deze behendig van boven naar beneden. “Als ik blijf staan, heeft die ander maximale kracht. Als ik naar achteren stap, externe beweging maak, dan verdwijnt de structuur bij de aanvaller.” Hij verplaatst zich iets en de uke voor de klas buigt onverwachts snel en moet hard afslaan. Iedereen aan de slag vanuit de aanval dat iemand je naar achteren duwt om het wat dynamischer te maken. Het maakt niet uit wat je pakt, ook de techniek niet, als je maar iets te pakken krijgt. Het energie niveau is inmiddels behoorlijk gestegen. Mooie en haalbare oefeningen voor iedereen.

Hier en daar steekt de leraar een vinger uit naar iemand die het goed doet en geeft een compliment. Dan naar een ander principe van de structuur verstoring. Twee gelijktijdige krachten laten verwerken. “Duwen tegen iemand zijn hoofd blokkeert waardoor de ander alleen maar meer kracht krijgt. Als je dan de spier in zijn nek naar beneden trekt, dan is de structuur bij die ander ineens weg.” Iedereen weer aan de slag. Ik vraag Jan of ik het eens mag voelen. Wow, dat is heel effectief zeg. Het lijkt wel of het lijf en het hoofd niet meer samenwerken, een soort schok in het proces, zeg maar een system failure of zo. Ineens stort het hele kaartenhuis in elkaar en op de grond. De aikidoka zijn druk aan het oefenen. Jan wordt hier en daar geroepen, is goed benaderbaar en behulpzaam. Hij geeft zijn lichaam om ermee te laten oefenen, dat geeft ook vertrouwen. Hij lardeert zijn verhalen met mooie praktijkvoorbeelden uit zijn trainingen. Mooie beeldvorming waar het publiek zichtbaar van geniet. Iemand gooit ineens zijn aanvaller op de grond tot zijn eigen stomme verbazing; kijkt mij aan en roept: geen idee wat ik doe hoor… Dan naar een voor ons bekende techniek waar het zelfde principe van de twee krachten in zit: hijikime osae. Hij vraagt Brit om het bij hem eens te doen, maar zij is bekend met deze techniek en knalt direct Jan naar de grond. Hij kan er gewaardeerd om lachen en zij krijgt van het publiek een daverend applaus. Iedereen weer aan de slag.

Een hele mooi lesopbouw zeg van deze docent. Leuke variatie met mooie oefeningen om de principes te ervaren. Heel erg gebaseerd op onze eigen aikido principes. Dan een duw oefening waar Jan zijn borst naar achteren doet, zodat de aanvaller niets raakt. “Bij de warming up hebben jullie een oefening waar je met je heupen draait toch? Dat kun je ook met je borst doen! Pocketing, noemen we dat. Je moet dan wel zelf heel kalm blijven anders veroorzaak je onrust. Door de beweging met de borst, maak je een structuur verstoring waar je weer kunt combineren.” Mensen gaan variëren door arm door te laten lopen en de nek naar achteren te trekken. Zeer effectief blijkt op de mat. Als laatste leren we de structuur teruggeven aan de aanvaller. Als deze met twee handen duwt, duw je gewoon met één hand gekruist terug. Het is een raar gevoel en gezicht, maar die ander kan dan niet meer duwen. Je geeft hem als het ware zijn eigen kracht terug. “Je moet de keten wel gesloten houden. Gelijk terugduwen. Probeer te visualiseren dat de cirkel rond is, dan duwt hij zichzelf eruit.” We eindigen met suwari waza in deze oefening. Wel een zooitje op de mat, maar heel verrassend dit effect. Als iedereen op de rug ligt als cooling down ontspanningsoefening vraagt Jan om nog eens de les in het hoofd door te lopen voor jezelf en samen te vatten in één woord. Woorden als vloeibaar, leegte, acceptatie, gemak, plezier en blij worden gedeeld met elkaar. Een hele toffe les.

2018-08-30T15:30:20+00:00 30 augustus, 2018|Algemeen, Nieuws, Uncategorized|